Sejarah kemerdekaan Malaysia bukan hanya tentang perjuangan golongan lelaki. Tokoh wanita Melayu turut memainkan peranan penting dalam membentuk kesedaran masyarakat, memperjuangkan kebebasan serta memperkasakan kedudukan wanita di Tanah Melayu.
Antara nama yang wajar dikenang ialah Aishah Ghani, Sakinah Junid dan Shamsiah Fakeh. Ketiga-tiga tokoh ini mempunyai latar perjuangan yang menarik kerana pernah mendapat pendidikan di Madrasah Diniyyah Puteri, Padang Panjang, Sumatera.
Pengalaman di institusi tersebut banyak mempengaruhi pemikiran mereka, khususnya berkaitan semangat perjuangan, reformasi agama dan emansipasi wanita. Kemahiran seperti pengucapan awam serta penguasaan bahasa turut membantu mereka apabila kembali ke Tanah Melayu.
Ketiga-tiga tokoh wanita Melayu ini juga pernah menyertai Angkatan Wanita Sedar (AWAS), sebelum memilih haluan politik masing-masing.
Aishah Ghani merupakan antara tokoh wanita Melayu yang meneruskan perjuangan melalui UMNO selepas menyertai AWAS.
Beliau menyertai UMNO pada 1949 dan memberikan tumpuan kepada usaha memperbaiki keadaan serta memperkasakan kedudukan wanita.
Kredibiliti dan pengalaman yang dimilikinya menyebabkan beliau kemudiannya memegang pelbagai jawatan dalam parti dan kerajaan.
Aishah turut mencatat sejarah apabila menjadi wanita pertama yang dilantik sebagai senator di Malaysia. Di peringkat antarabangsa pula, beliau menjadi wakil wanita pertama ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).
Perjuangannya menunjukkan bagaimana usaha memperkasakan wanita boleh diteruskan melalui saluran politik dan pentadbiran negara.
Sakinah Junid pula dikenali dengan gelaran ‘Wanita Zaman Atom’ dan merupakan tokoh yang mempunyai pengaruh dalam gerakan politik di Perak.
Beliau aktif dalam AWAS ketika tempoh perjuangan menentang British antara 1945 hingga 1948. Semangat anti-penjajahan yang dibawanya menjadikan beliau antara wanita yang lantang dalam perjuangan ketika itu.
Mulai 1950-an, Sakinah meneruskan perjuangan melalui Parti Islam Se-Malaysia (PAS). Pada 1963, beliau dilantik sebagai Yang Dipertua Agung Dewan Muslimat PAS dan memegang jawatan tersebut sehingga 1983.
Selepas itu, beliau dan suaminya meninggalkan PAS susulan krisis dalaman sebelum meneruskan perjuangan melalui HAMIM.
Shamsiah Fakeh juga merupakan antara tokoh wanita Melayu yang pernah menerajui AWAS.
Penglibatannya dalam gerakan wanita ketika era perjuangan kemerdekaan memperlihatkan keberanian wanita untuk tampil dalam ruang politik dan gerakan kebangsaan.
Walaupun ketiga-tiga mereka bermula dalam medium perjuangan yang sama, laluan yang dipilih akhirnya berbeza.
Perbezaan tersebut mencerminkan dinamika masyarakat dan politik Tanah Melayu pada ketika itu. Mereka mempunyai pendekatan serta idea masing-masing dalam usaha mencapai matlamat perjuangan.
Kisah tokoh wanita Melayu ini penting bukan sekadar untuk mengenang nama mereka, tetapi juga memahami sumbangan wanita dalam sejarah negara.
Bentuk cabaran wanita hari ini mungkin berbeza daripada zaman sebelum merdeka. Namun, keberanian, keteguhan pendirian dan kesungguhan memperjuangkan perubahan yang ditunjukkan mereka masih relevan untuk dijadikan inspirasi.
Setiap generasi yang menikmati kemerdekaan hari ini mempunyai tanggungjawab untuk mengenang jasa pejuang terdahulu, termasuk wanita yang turut menyumbang kepada perjalanan sejarah negara.
Baca juga artikel ini: Tun Dr Mahathir Mohamad Sambut Ulang Tahun Ke-101, Tun Dr Siti Hasmah Bakal Genap 100 Tahun
